άμπελος η διαχρονική

Συμβολή στην ανασύνθεση

της αμπελοοινικής ιστορίας μας

Προσλαλιά του κ. Γιάννη Πίκουλα,

Αν. Καθηγητή Αρχαίας Ελληνικής Ιστορίας του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας,

Φιλοξενούμενου Ερευνητή ΚΕΡΑ/ΕΙΕ

Δύο λόγια μόνον, μια λακωνική παρουσίαση της τιμωμένης, λακωνική καθότι και λάκαινα εκ καταγωγής, από μέρους του ομιλούντος, αλλά και των υπολοίπων δυο μελών της επιστημονικής τριάδος μας, κ. Ευαγγελίας Μπαλτά και κ. Ηλία Αναγνωστάκη, Ερευνητών του ΕΙΕ. Της τιμωμένης Δέσποινας, που μόλις πριν από λίγο έμαθα, ότι είμεθα και συνάδελφοι εν όπλοις, αφού συνεργάσθηκε με το Γεωπονικό Πανεπιστήμιο ως διδάσκουσα με το Π.Δ. 407/80.

Είκοσι συναπτά έτη Διευθύντρια του Ινστιτούτου Οίνου του υπουργείου Γεωργίας (1964–84) και επί πολλά χρόνια μέλος (1960-79) και Πρόεδρος (1979-91) του Διεθνούς Οργανισμού Αμπέλου και Οίνου (OIV), διακρατικός – διακυβερνητικός οργανισμός με έδρα το Παρίσι, ρυθμιστής της τύχης του οίνου παγκοσμίως. Μέλος καταξιωμένων διεθνών περί τον οίνον ιδρυμάτων κ.ά. πολλά.

Αυτή η τυπική και επίσημη προσφώνηση – παρουσίαση της ταυτότητος της τιμωμένης, της Σταυρούλας Κουράκου – Δραγώνα, Δρος Χημικού – Οινολόγου. Και όλοι εσείς, η πλειονότητα τουλάχιστον των παρακαθημένων, έχετε γνώση και ίδιαν άποψη για την προσφορά της στον τομέα σας… Πολλά τα εύσημά της και πόσες φορές δεν επέστρεψε εκ Βρυξελλών victorosa gloriosaque από τις μάχες στην Ευρωπαϊκή Ένωση: Πρόσφατο το τρόπαιό της στη μάχη του Vinsanto…, όταν κλήθηκε εξ εφεδρειών να υπερασπισθεί, μάχιμη καθόλα, την πατρότητα ενός ακόμη ελληνικού οίνου.

Τα δυο μου, όμως λόγια έχουν για στόχο τους πρωτίστως μιαν άλλη πτυχή της τιμωμένης, μιαν επιπλέον προσφορά της, όχι και τόσο γνωστή ευρύτερα, ιδίως για τους εκτός του πεδίου γνώσεων της αμπελοοινικής ιστορίας του τόπου μας και όχι μόνον: Πρόκειται για τη μείζονα, όσο και σημαίνουσα συμβολή της στη γνώση του παρελθόντος της ελληνικής αμπελοκαλλιέργειας, ένα παρελθόν που έχει αφετηρία την απώτατη προϊστορία, διατρέχει τα ιστορικά χρόνια, στέκεται στο Μεσαίωνα και το Βυζάντιο, τη Φραγκοκρατία και τη Βενετοκρατία και εξικνείται έως την Τουρκοκρατία και το νεοσύστατο ελληνικό κράτος.

Δεν είναι μόνο οι εξειδικευμένες μονογραφίες της («Οινιρές Επιλογές», Αθήνα 1997, «Θέματα Οινολογίας», Αθήνα 1998, Γρηγ. Τρουφάκος, Τροχαλία), αλλά και οι τόσες ανακοινώσεις της στα εξειδικευμένα συμπόσια – Συνέδρια, όπως αυτά του ΠΤΙ-ΕΤΒΑ ή τα πρόσφατα στο «Κτήμα Μερκούρη» και το «Κτήμα Εύχαρις», και βέβαια το κυριακάτικό της άρθρο στην «ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ», το διάστημα 1996-2002. Αλήθεια κατενόησε η διεύθυνση της εφημερίδος τι απώλεια υπήρξε η διακοπή του: Σημεία των καιρών, θα μου πείτε και έχετε δίκιο… Τα αρχαιογνωστικά άρθρα (30 τον αριθμό : 1996-98) συγκρότησαν τον τόμο «Κρατήρ μεστός ευφροσύνης», Αθήνα 1998 (Λ. Μπαρτζιώτη). Τα υπόλοιπα ποικίλα άρθρα μας έδωσαν τα «Κυριακάτικα» (Στάχυ 2000). Αλλά απομένουν διάσπαρτα τα νεώτερα, του διαστήματος 1999-2002, που θα έπρεπε να δούμε και αυτά συγκεντρωμένα σε τόμο.

Σ’ αυτήν, ακριβώς, την τελευταία επιστημονική αρθρογραφία της τιμωμένης έγκειται και η σημασία της συμβολής της, που οφείλω να εξάρω. Η κ. Κουράκου ανεδίφησε την αρχαία Γραμματεία, αλλά και την συνακόλουθη βυζαντινή, ερμήνευσε και διασάφησε πληθώρα αμπελοοινικών θεμάτων: ο Ησίοδος, ο Ξενοφών, ο Θεόφραστος, ο Αθήναιος, ο Γαληνός, ο Διοσκουρίδης, ο Columella και ο Πλίνιος ο Πρεσβύτερος, αλλά και τα «Γεωπονικά» και ο Φτωχοπρόδρομος παρελαύνουν στις δημοσιεύσεις της και αναλύονται με το πρίσμα του ειδικού, της επαϊούσης, στην περίπτωση της Σεβαστής κ. Κουράκου.

Όλη αυτή η έντυπα παραγωγή, που πολύ θα την ζήλευε ο κάθε νεώτερος ιστορικός ερευνητής, είναι που αποτελεί τη συμβολή της τιμωμένης στην ανασύνθεση της αμπελοοινικής ιστορίας του τόπου μας. Είναι ακριβώς αυτή η επιστημονική παραγωγή, που μα δίνει το δικαίωμα να αποκαλούμε την ερίτιμο κ. Σταυρούλα Κουράκου, όσο και αν αντιδρά και δεν συμφωνεί, Πότνια Οίνων και Πατριάρχη του Ελληνικού οίνου.

Ίσως μάλιστα ως κατακλείδα θα μπορούσα να σας αποκαλύψω κάτι το μείζον, να το αποκαλύψω τώρα δημόσια, ώστε να αποφύγω την μήνιν καις αντιδράσεις της τιμωμένης, μόλις το ακούσει, εάν της το μετέφερα ιδιωτικώς: Η ομάδα μας έχει προχωρήσει στο σχεδιασμό ενός τιμητικού τόμου αφιερώματος για τα 75χρονα της φιλτάτης τιμωμένης Σταυρούλας Κουράκου. Ευελπιστούμε να φανούμε αντάξιοι των προσδοκιών σας, αποβλέποντας προφανώς και στη αμέριστη συμβολή σας σε τούτο το εγχείρημά μας. 


  Πηγή : Περιοδικό ΤΡΟΦΙΜΑ ΚΑΙ ΠΟΤΑ, Φεβρουάριος 2004